10 ශ්‍රේණිය- ගිණුම්කරණ සමීකරණය

10 ශ්‍රේණිය- ගිණුම්කරණ සමීකරණය

ad-bannerඅධ්‍යාපනය

Published on 4/14/2020

2055 Views

ව්‍යාපාරයක ගනුදෙනුවල ප්‍රතිඵල වලින් ව්‍යාපාරයට වත්කම් වගකීම් හිමිකම් ඇති වෙනවා. ව්‍යාපාරයක වත්කම් ලෙස හඳුන්වන්නේ ව්‍යාපාර ගනුදෙනු වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ සම්පත්. උදාහරණයක් විදියට ව්‍යාපාරය විසින් මිලදී ගත් යන්ත්‍ර සූත්‍ර නැත්නම් මෝටර් රථ හඳුන්වන්න පුළුවන්. ව්‍යාපාරය සතු යම් අංගයක් වත්කමක් විදිහට ගිණුම් වලට වාර්තා කරන්න නම් එහි පිරිවැය නැත්නම් එහි වටිනාකම නිසියාකාරව මැනියහැකි විය යුතු වෙනවා. ඒවගේම එම අංග නිසා ව්‍යාපාරයට අනාගත ප්‍රතිලාභ ගෙන දීමටත් හැකියාවක් ලැබිය යුතු වෙනවා. ව්‍යාපාරයට අනාගත ආර්ථික ප්‍රතිලාභ අත්කර දීමට නොහැකි නම් ඒවා ව්‍යාපාරය සතු වත්කම් විදියට සලකන්නේ නැහැ. වත්කමක් වීමට නම් අතීත ගනුදෙනුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති විය යුතු අතර ව්‍යාපාරය ව්‍යාපාරය පාලනයට යටත් විය යුතුයි. ඒ වගේම අනාගතයේදී ව්‍යාපාරයට ආර්ථික ප්‍රතිලාභ අත්කර දිය යුතුයි. ව්‍යාපාරය සතු වත්කම් ජංගම වත්කම් සහ ජංගම නොවන වත්කම් විදිහට වර්ග කරන්න පුළුවන්. ජංගම වත්කම් කියලා හඳුන්වන්නේ අවුරුද්දකට වඩා අඩු කාලයකදී පාවිච්චි කරන්න අපේක්ෂා කරන වත්කම්. උදාහරණයක් විදිහට භාණ්ඩ තොග ජංගම වත්කමක් වෙනවා. ජංගම නොවන වත්කම් විදියට සලකන්නේ වර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයක් ව්‍යාපාරයට ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ලබාදෙන වත්කම්. ව්‍යාපාරය සතු ඉඩම් ගොඩනැගිලි ලී බඩු මෝටර් රථ ජංගම නොවන වත්කම් ගණයට යටත් වෙනවා.

වගකීමක් කියලා හඳුන්වන්නේ ව්‍යාපාරයේ අනාගත ගෙවීමක්. ඒ කියන්නේ ඉදිරියේදී ව්‍යාපාරයෙන් පිටතට සම්පත් ගලා යාමට ඇති අවස්ථාවක්. එය අතීත ගනුදෙනුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිර්මාණය වී තියෙනවා. එනමුත් ඒ සඳහා වර්තමාන බැඳීමක් ව්‍යාපාරය සතුව තියෙනවා. ඒ වගකීම් ජංගම වගකීම් සහ ජංගම නොවන වගකීම් ලෙස වර්ග කරනවා. ජංගම වගකීම් වර්ෂයකට වඩා අඩු කාලයක් පුරා ව්‍යාපාරය හා බැඳී තිබෙන අතර ඊට උදාහරණ වෙන්නේ ණය හිමියන් සහ ගෙවිය යුතු වියදම්. ඒ වගේම ජංගම නොවන වගකීම යටතට ගැනෙන්නේ දීර්ඝකාලීන බැංකු ණය වගේ දේවල්. මොකද ඒ දේවල් ව්‍යාපාරය බේරුම් කිරීම සඳහා අවුරුද්දකට වඩා වැඩි කාලයක් බැඳී සිටිනවා.

හිමිකම් කියලා හඳුන්වන්නේ ව්‍යාපාරය වත්කම් වලින් වගකීම් බේරුම් කිරීමෙන් පසු ඉතිරි වන ප්‍රමාණය. හිමිකම අයිති වන්නේ එහි ව්‍යාපාරයේ අයිතිකරුවන්ට.ඒ අනුව අපිට මූලික ගිණුම්කරණ සමීකරණය සකස් කර ගන්න පුළුවන්


             වත්කම් = වගකීම් + හිමිකම්


මේ තමයි මූලික ගිණුම්කරණ සමීකරණය. උදාහරණයක් ඇසුරෙන් පැහැදිලි කළොත් අපි හිතමු ව්‍යාපාරයක තියන වත්කම් මිලදී අරගෙන තියෙන්නේ කොටසක් බැංකු ණයක් සහ කොටසක් යෙදවූ ප්‍රාග්ධනය අනුව. ව්‍යාපාරය මුළු වත්කම් 200000 නම් ණය මුදල 150000 අයිතිකරු ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් යෙදවූ මුදල 50000 නම් එහි සමීකරණය පහත පරිදි වෙනවා.


වත්කම් = වගකීම් + හිමිකම්
200000=15000+50000

 

 

 

 

 

 

by Dilki Shamani

Photo source : Internet

ad-banner

0 Comments

Leave a comment

ad-banner